• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
  • https://www.facebook.com/Buharkent-ziraat-odas%C4%B1-275153702604520/?fref=ts
BUHARKENT ZİRAAT ODASI

PAMUK RAPORU-1

   

PAMUK ÇALIŞMA GRUBU RAPORU

 

 PAMUK

Nisan 2004

                                                                                                                                            

                                                                                                             

                              1. GİRİŞ

                                    Pamuk, tekstilden barut ve film malzemesi yapımına kadar 50 çeşit sanayi kolunun hammaddesini

                oluşturan en önemli tarımsal ürünlerden birisidir.

Bilindiği üzere, Türk tekstil sanayi, sağladığı katma değer, tekstil ihracatının ülke ekonomisine kazandırdığı döviz miktarı, emek yoğun işgücü olmasıyla yaratılan istihdam hacmi ile vazgeçilemez bir sektördür. Ülkemizin lokomotif sektörü olan tekstil sanayimizin stratejik ham maddesi ise pamuktur. Tekstil sanayimizde olduğu kadar harp sanayinin de önemli bir hammaddesidir. Pamuk ayrıca bir yağ bitkisi olup tohumu, gıda sanayinde bitkisel yağ üretiminde kullanılmaktadır. Arta kalan küspesi ise, proteini yüksek bir hayvan yemi olarak büyük önem taşımaktadır. Pamuk sahip olduğu özellikleri nedeni ile stratejik bir ürün olup uluslararası ticarette yeri büyüktür. Sentetik elyaf üretimi karşısında dahi öneminden bir şey kaybetmemiştir. Pamuk tüm bu özellikleriyle de Ülkemizde altı milyon kişinin geçimini sağlamaktadır.

2. DÜNYA ÜRETİM VE TÜKETİMİ

2.1. Dünya Pamuk Üretimi

          Tablo 1. Dünya'da Pamuk (Kütlü) Ekim Alanları, Üretim ve Verim                    Durumu

Yıllar

Ekilen Alan (Ha)

Üretim(Ton)

Verim(Kg/Da)

1997

33,956,827

54,374,752

160

1998

33,345,648

51,885,163

156

1999

32,611,052

52,884,385

162

2000

31,561,755

53,143,086

168

2001

34,433,546

60,508,684

176

2002

32,281,621

54,165,613

168

2003

32,374,092

56,969,044

176

          Kaynak: FAO, 2003.

 

Dünya’da pamuk ekimi daha çok Asya kıtasında toplanmıştır. Bunu izleyen kıtalar ise sırasıyla, Amerika ve Afrika’dır.

 

      Tablo 2. Başlıca Ülkelerde Pamuk (Kütlü) Ekim Alanları ve Üretim Durumu

<><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><>

Ülkeler

Ekilen Alan(Ha)

Üretim (Ton)

Verim (Kg/da)

Dünya

32.374.092

56.969.044

176

Çin

4.500.000

15.600.000

347

Amerika

4.879.750

10.100.000

207

Hindistan

8.390.000

6.300.000

75

Pakistan

3.000.000

5.455.000

181

Özbekistan

1.393.000

2.856.000

205

TÜRKİYE

711.000

2.489.000

350

Brezilya

717.160

2.200.143

307

Türkmenistan

750.000

713.700

95

Avustralya

145.000

628.000

433

Yunanistan

365.000

1.300.000

356

                Kaynak: FAO, 2003.

 

Dünyanın en büyük pamuk üretici ülkesi Çin olup toplam dünya pamuk üretiminin %26’sını gerçekleştirmiştir. Dünyanın ikinci pamuk üretici ülkesi ise ABD’dir. ABD’nin dünya pamuk üretiminden aldığı pay %17,72’dir. Bu ülkeleri sırasıyla Hindistan, Pakistan ve Özbekistan izlemektedir. Ülkemiz ise %4,3’lik payla dünyanın altıncı büyük pamuk üreticisidir.

2.2. Dünya Pamuk Tüketimi

                Tablo 3. Dünya Pamuk Tüketimi(1000 ton)  

Ülkeler

2001/2002

2002/2003

2003/2004

Çin

5.500

6.000

6.100

Hindistan

2.907

2.973

3.017

ABD

1.681

1.633

1.584

Pakistan

1.850

2.000

2.030

TÜRKİYE

1.230

1.365

1.385

Diğer

6.970

6.876

6.912

Toplam

20.138

20.847

21.028

               Kaynak: TARİŞ

 Dünyanın en büyük üreticisi olan Çin, Hindistan, ABD, Pakistan aynı zamanda en fazla pamuk tüketicisi konumundadır. Gelişen tekstil ve konfeksiyon sanayi, artan dünya nüfusu, artan fert başına gayrı safi milli hasıladaki artış ve bu unsurların yanında  sentetik elyaf fiyatları ve tüketim eğilimi dünya pamuk tüketimini etkileyen başlıca unsurlardır.

3. TÜRKİYE ÜRETİM VE TÜKETİMİ

3.1. Türkiye Pamuk Üretimi

Ülkemiz pamuk üretimi bakımından elverişli ekolojik şartlara sahiptir. Özellikle Ege, Güneydoğu, Akdeniz ve bir kısım Doğu ve Orta Anadolu illerinde pamuk ekimi yapılmaktadır. 2003 yılı pamuk üretiminin %22’si Çukurova, %46.5’i Güneydoğu Anadolu, %30’u Ege Bölgesinde gerçekleşmektedir.Her yıl gittikçe üretim düştüğü Akdeniz Bölgesinde üretimin sadece %1,5’luk kısmını gerçekleşmiştir.

               Tablo 4. Türkiye'de Pamuk(lif) Ekim Alanı, Üretim ve Verim Durumu

<><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><>

Yıllar

Ekiliş Alanı (Ha)

Üretim (Ton)

Verim (Kg/Ha)

1997

721.723

831.672

1.152

1998

756.566

882.154

1.166

1999

719.294

791.298

1.100

2000

654.177

879.940

1.345

2001

696.566

919.661

1.214

2002

694.760

966.215

996

2003

629.384

898.824

1.324

 

             

     Kaynak: Daimi Pamuk Çalışma Grubu  Notları

 

Ülkemizde pamuk ekim alanında yıllar itibarıyla bakıldığında azalış olduğu görülmektedir.Ekim alanlarında azalışın tersine verim artışına bağlı olarak üretimde artış gözlenmekle birlikte, 2003 yılı verileri ülkemiz pamuğun hem  ekim alanı hem de üretim miktarı açısından düşüşlerin yaşandığını göstermektedir. 2003 yılında 629.384 ha’da, 898.824 ton üretim gerçekleşmiştir.

3.2. Türkiye Pamuk Tüketimi

                        Tablo 5. Türkiye pamuk tüketimi

Yıllar

Tüketim miktarı(1000 ton)

1999/2000

1.200

2000/2001

1.150

2001/2002

1.231

2002/2003

1.365

2003/2004

1.385

Tablodan da görüldüğü üzere gelişen tekstil sanayimizin ham maddesi olan pamuk tüketimimiz her yıl daha da artmaktadır. Tüketimdeki bu artışa rağmen üretimdeki azalış pamukta dışa bağımlılığımızı her geçen gün artırmaktadır.

4. ÜRETİM SORUNLARI

4.1.Tohumluk

Pamuk tarımında verimi artırmanın yollarından biri de bölgelere uygun çeşitlerin seçimi ve bu çeşitlerin sertifikalı tohumluğunun sağlanmasıdır. Bu yönde yapılan çalışmalardan biriside prim uygulamalarında sertifikalı ve delinte tohumluk kullananlara verilen teşviktir.

Pamukta delinte tohumluk kullanımı, tohumluk maliyetinde düşme, hastalık ve zararlılara karşı mücadelede başarı, çapa ve seyreltme işlemlerinde tasarrufun yanında, yağ sanayine daha fazla çiğit aktarılmasını sağlayacaktır. Bunun için delintasyon tesislerinin artırılması gerekmektedir, üreticilerin delinte tohum kullanımını sağlamak için yayın çalışmaları artırılmalı, sertifikalı ve delinte tohumlar için verilen teşvik bu tohumların kullanımını artıracak miktarlarda ve zamanında verilmelidir.

 4.2. Gübreleme ve Sulama

Pamuğun gübrelenmesi ve sulanması konusunda bilinçsiz ve yanlış uygulamalar sonucunda genellikle toprağın fiziksel ve kimyasal dengesi bozulmaktadır. Doğru gübre kullanımı ve sulama için eğitim ve yayın faaliyetleri yapılmalıdır.

            Dengeli ve sağlıklı bir gübrelemenin yapılabilmesi için toprak analizlerinin yapılarak gerektiği kadar gübre uygulaması yapılmalı.

            Bu analizlerin yapılabilmesi için gerekli laboratuarların bölgelerde sayı olarak yeterli hale getirilmelidir. Pamuk özellikle çiçeklenme başlangıcı ile koza oluşma dönemleri arasında sulamaya dikkat edilmeli. Suyun en az kayıpla etkin kök bölgesine ulaşmasını sağlamak için uygun ve etkili bir sulama yöntemi belirlenmelidir. Bu bilgilerin çiftçiye ulaştırılması için  de eğitim ve yayın faaliyetlerine ağırlık verilmelidir.

            Bilinçsiz sulama özellikle Güneydoğu Anadolu Bölgemizde tuzlanmaya ve toprak kaybına sebep olmaktadır.

           

             4.3. Zirai Mücadele

 Hastalık ve zararlılar için kullanılan zirai mücadele ilaçlarının kullanımı sertifikaya bağlanmalıdır. Tarım Bakanlığı İl/İlçe teşkilatı tarafından bu sertifikalar verilmeli ve çiftçi kullanımı takip edilmelidir.

Pamukta en büyük zararlılarından birisi olan pembe kurda karşı Tarım ve Köyişleri  Bakanlığı tarafından yayınlanan yönetmelik uygulanmalı ancak bu yönetmelik şartları gerek üreticiye gerekse çırçırcıya zamanında duyurulmalıdır.

            4.4. Mekanizasyon

            Pamuk üretim ve yetiştirilmesinde hem alet ve makine hemde insan işgücü yoğun bir şekilde kullanılmaktadır.

                        Pamukta özellikle hasattaki yüksek işçilik masraflarının azaltılması ve sanayisinde en büyük problemlerden birisi olan kontaminasyonun üreticiden oluşan kısmının önlenmesi için makineli hasada geçilmesi gerekmektedir.

5. PAZARLAMA

                        İç talebimizi karşılamak için üretimin artırılması gerekmektedir. Buda üretim alanlarımızın artırılması ile mümkündür. Ancak pazarlamadaki en büyük engelimiz oluşan fiyatların üreticimizi tatmin etmemesidir.

             5.1. Pamuk Pazarlama Kanalları

  

  

 5.2. Desteleme Politikası

Ülkemizde hızla gelişen tekstil ve konfeksiyon sektörüne paralel olarak tüketimin hızla artması, üretimin artırılmasının zorunluluk olmasını ortaya koymuş ve pamuk 1998 yılından itibaren kilogram başına verilen primle desteklenmeye başlanmıştır. Ancak 1998 yılında 10 cent/kg olarak belirlenen prim miktarı yıldan yıla azaltılarak 2002 yılında 75.000 kg/TL olarak verilmiştir. 2003 yılı ürünü pamuğa prim uygulaması için Bakanlar Kurulu Kararı 2003 Ekim ayında yayınlanmış olmasına rağmen uygulamam tebliğ hala yayınlanmamıştır.

                     Tablo 6. Pamuk Fiyatları ve Prim Miktarları

Yıllar

Pamuk Fiyatı

Verilen Prim Miktarı

1 Kg Pamuk Fiyatı (TL/Kg) *

1998

195.000

10 cent/Kg

223.508

1999

230.000

12 cent/Kg

287.278

2000

380.000

9cent/Kg

440.970

2001

680.000

70.000 TL/Kg

750.000

2002

800.000

75.000Tl/Kg

875.000

2003

900.000

 

 

               *Her Yıla ait Ekim Ayı Dolar Kuru Ortalaması Alınmıştır.             

5.3. Dış Ticareti

Tablo 7. Türkiye’nin Pamuk Tüketim ve Dış Ticareti İhracat ve İthalatı (Ton)

Yıllar

Tüketim

İhracat

İthalat

1995/96

950.000

60.000

129.000

1996/97

1.050.000

46.000

342.000

1997/98

1.150.000

28.000

408.000

1998/99

1.076.000

86.000

287.000

1999/00

1.200.000

44.000

491.000

2000/01

1.250.000

20.000

450.000

2001/02*

1.230.541

22.000

326.943

2002/03*

1.254.833

13.000

493.819

       Kaynak: Sanayi Ticaret Bakanlığı

                                   *: Pamuk Danışma Kurulu Notları

  Tablodan da görüldüğü üzere Ülkemiz her yıl gelişen tekstil sanayimizin ihtiyacını gidermek için daha fazla pamuk ithalatı yapmaktadır.

  5.4. Pazarlama Sorunları

  Pamuğun en büyük pazarlama kanalı olan Tarım Satış Kooperatifleri (ANT BİRLİK, ÇUKOBİRLİK VE TARİŞ), 4572 sayılı yasa ile yeniden yapılandırma sürecine girmiş ve bu yasaya göre de Ülkemiz bu güçlü üretici örgütlerine finans desteği kesilmiştir. Pamuk Üretimini destelemenin bir yolu da kurulmuş olan bu Tarım Satış Kooperatiflerini yaşatmaktır. Bu yüzden bu kooperatiflere yeniden finans desteği sağlanmalıdır.

  Pamukta, arz ve talebin bir araya gelerek ürünün gerçek değerini bulması için ürün ihtisas borsalarının oluşturulması gerekmektedir.

  Ürünün hasat ve çiftçi pazarlamasının yoğun olduğu dönemlerde tarife dışı engellerle ithalatın önlenmesi gerekmektedir.

  Bölgeler arası fiyat farkının ortadan kaldırılması için üreticilerimiz prim farkı ile desteklenmelidir.

  Pamuk standartları belirlenmeli ve bu standartlar üretimden itibaren başlamalı.

              6.Sonuç

Pamuk Ülke ekonomisine sağladığı katma değerle yaklaşık 6 milyon kişinin geçimini sağlayan bir endüstri bitkisidir. Gelişen tekstil sektörümüzün de temel hammaddesidir. Tekstil sektörümüzün gelişmesine rağmen dünyaca ünlü kalitesiyle Türk pamuğunun üretiminin her yıl düşmesi ise düşündürücüdür. Özellikle Akdeniz bölgesinde pamuk üretimi artık yok denecek kadar azdır. Son iki yıldır Ege bölgesinde ise Söke Ovası dışında pamuk ekim alanlarında belirgin düşüşler gözlenmektedir. Çukurova’da da durum  çok farklı görünmemektedir. Oda Başkanlarından alınan bilgilere ve Tariş’in tespitlerine göre 2004 yılında özellikle Ege Bölgesinde  pamuk ekim alanları yerini hububata (mısır) ve  meyve bahçelerine bırakmaktadır.

Pamukta Ulusal bir politika oluşturulmazsa üretim her yıl daha da azalacak ve pamuk ihtiyacının tamamı ithalatla karşılanacaktır.

Belirlenen politikaların birden fazla Bakanlık tarafından yürütülmeye çalışılması Türk Tarımının genel sorunudur. Bu sorun pamukta gerek tarım ürünü gerekse tekstil sanayinin ham maddesi olması gereği daha belirgin olarak ortaya çıkmaktadır. Pamukla ilgili belirlenen politikalar Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı ve Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından yürütülmeye çalışmaktadır. Pamuk için ulusal bir politika belirlenmeli ve pamukla ilgili tüm politikalar tek Bakanlıktan yürütülmelidir.

Bilindiği üzere pamuk 1998 yılından itibaren her yıl prim ile desteklenmektedir. Pamuk tüketimde talep artışı ve üretiminde prim ile desteklenmesine rağmen üretimin nasıl bu denli düştüğünü ve üreticilerin alternatif ürün arayışlarına girdiğinin sebepleri ise;

Dünya piyasalarında pamuğun ucuz olması ve Gümrük Birliği’nden dolayı pamukta herhangi bir koruma uygulaması yapamamamız,

ABD’nin uyguladığı düşük faizli ucuz GSM kredileri ile ithal pamuğun daha cazip hale gelmesi.

Dünya piyasalarında pamuğun ucuz olmasının sebebi ise uygulanan desteklemelerdir. Ülkemizde pamuk prim ile desteklenmekte ancak prim miktarları yeterli düzeyde verilmediği için üretimi teşvik etmekten uzak olmaktadır. 2003 yılı ürünü pamuk desteleme prim miktarı halen belirlenmemiştir. Oysa 2004 yılı ürünü ekim dönemi başlamıştır. Prim miktarları zamanında açıklanmalı ve ödenmelidir. Prim bütçede ayrılan kaynağın dağıtımı şeklinde değil, ürünün ihtiyacı olan miktarın verilmesi şeklinde olmalıdır.

Tekstil sanayinin ham maddesi olan pamuğun üretimindeki girdi kalemlerinde maliyetlerin çok yüksek oluşu üretimin her yıl daha da azalmasına sebep olmaktadır. Tohumluk, ilaç, gübre, elektrik, mazot gibi girdi kalemlerinde ödenen ve üreticiye geri ödemesi yapılmayan KDV oranları düşürülmelidir.

Girdi kalemlerinde en büyük masrafı hasattaki işçilik oluşturmaktadır. Bu yüzden makineli hasada geçiş zorunluluktur. Ancak kendi yürür pamuk hasat makinesinin çok pahalı olması ve ithalatta alınan %18 KDV oranı en büyük engellerden birisidir.  Makineli hasada geçiş için Ziraat Odaları önderliğinde makinelerin temini sağlanmalı pamuk hasat makinesinin ithalatı teşvik edilmelidir.

Ayrıca tekstil sanayinin en büyük sorunu olan pamukta kontaminasyonun üreticiden kaynaklanan bölümünü önlemek de makineli hasatla mümkün olacaktır.  Dış Ticaret Müsteşarlığının pamukta kirlenmeyi önlemek ve kalite kriterlerini yükselmek üzere yapılan  çalışmalar ve kaliteli pamuğa fazla fiyat mantalitesi pamuk ilgili tüm sektör temsilcileri tarafından onay görmüştür.

Pamuk pazarlamasında ve piyasa oluşumunda en önemli kurumlardan olan Tariş, Çukobirlik gibi Tarım Satış Kooperatiflerinin, bilindiği üzere yeniden yapılanma sürecinde maddi destek kaynakları kesilmiştir. Birlikler ürün fiyatlarını kendi imkanları ile açıklamaktadırlar. AB uyum süreci için yapılan çalışmaların hız kazandığı şu günlerde Ülkemizin en güçlü üretici birlikleri olan Tarım Satış Kooperatiflerinin düşük faizli kredi ile desteklenmesi gerekmektedir.

Genel tarımın sorunları pamuk için geçerlidir ve Tarım Ürün Sigortası Kanunu bir an önce çıkarılmalıdır. Üretici ürününü %9-10 gibi fiyat artışı ile satarken %30 faizle zirai kredi kullanılmaktadır. En azından ürün artışı oranında kredi kullanma imkanı sağlanmalıdır.

 

 

 

   

 
Hava Durumu
Anlık
Yarın
19° 8°
Döviz Bilgileri
AlışSatış
Dolar3.82963.8450
Euro4.52844.5466
VİDEOLAR
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi1
Bugün Toplam19
Toplam Ziyaret137213